आगामी संसदबारे केही सुझाव
नेपालको समकालीन राजनीतिमा अहिले देखिएको परिवर्तन आकस्मिक रूपमा आएको होइन। लामो समयदेखि नेपाली जनता परम्परागत राजनीतिक दलहरूको कार्यशैली, शासनप्रणाली र परिणामप्रति निराश हुँदै आएका थिए। भ्रष्टाचार, अस्थिरता र प्रभावकारी नीतिगत सुधारको अभावले जनतामा नयाँ राजनीतिक विकल्पको खोजी तीव्र बनाएको थियो। यही पृष्ठभूमिमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (RSP) को उदय र त्यसप्रति देखिएको जनसमर्थनलाई धेरैले परिवर्तनको संकेतका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!यो परिवर्तनको आवाज उठाउने क्रममा रवि लामिछानेको भूमिका महत्वपूर्ण मानिन्छ। सञ्चार क्षेत्रबाट राजनीतिमा प्रवेश गर्दै उनले स्थापित राजनीतिक संरचनाप्रति प्रश्न उठाए र वैकल्पिक राजनीतिक धार निर्माण गर्ने प्रयास गरे। धेरै विश्लेषकहरूका अनुसार यदि उनले नयाँ राजनीतिक विकल्प अघि सार्ने निर्णय नगरेको भए अहिले देखिएको राजनीतिक परिवर्तन यति तीव्र रूपमा आउन नसक्ने सम्भावना पनि थियो।
तर अहिले उनीमाथि लागेको कानुनी विवाद र मुद्दाहरू पूर्ण रूपमा टुंगो नलागेसम्म उनले पार्टीको सभापति बाहेक अन्य कुनै सरकारी जिम्मेवारी नलिनु उचित हुने धारणा पनि सार्वजनिक बहसमा उठिरहेको छ। यदि उनले यस्तो निर्णय गरे भने यसले नयाँ राजनीतिक संस्कृतिप्रति उनको प्रतिबद्धता झन् बलियो भएको सन्देश जानेछ। साथै, आलोचकहरूलाई पनि नयाँ राजनीतिक शक्ति पारदर्शिता र नैतिकताको आधारमा अघि बढ्न चाहन्छ भन्ने स्पष्ट संकेत मिल्नेछ।
यस्तै अर्को महत्वपूर्ण विषय नयाँ सरकारको नेतृत्व र मन्त्रिपरिषद् गठनसँग सम्बन्धित छ। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले अघि सारेका नेता बालेन्द्र शाह (बालेन) लाई आफ्नो मन्त्रिपरिषद् आफैं चयन गर्ने पर्याप्त स्वतन्त्रता दिनु आवश्यक रहेको धेरै विश्लेषकहरूको मत छ। परिवर्तनको नेतृत्व गर्ने व्यक्तिलाई आफ्नो दृष्टि र नीतिअनुसार सक्षम, इमानदार र योग्य टिम निर्माण गर्ने अवसर दिनु लोकतान्त्रिक अभ्यासको महत्वपूर्ण पक्ष मानिन्छ।
यदि नयाँ नेतृत्वलाई पुरानै शैलीमा राजनीतिक दबाब, भागबन्डा वा बाह्य प्रभावमार्फत निर्णय गर्न बाध्य पारियो भने परिवर्तनको मूल उद्देश्य कमजोर हुने खतरा पनि रहन्छ। त्यसैले नयाँ सरकार गठनका क्रममा दक्षता, पारदर्शिता र जवाफदेहितालाई प्राथमिकता दिनुपर्ने आवश्यकता औंल्याइँदै आएको छ।
यसै सन्दर्भमा संसदको अर्को महत्वपूर्ण पद सभामुखको चयन पनि अत्यन्त संवेदनशील विषय बन्न सक्छ। आगामी संसदमा कुनै एक दलको अत्यन्त बलियो विपक्ष नहुन सक्ने सम्भावना देखिँदा सभामुखको भूमिका अझै महत्वपूर्ण बन्नेछ। यस्तो अवस्थामा सभामुख पूर्ण रूपमा निष्पक्ष, तटस्थ र राष्ट्रिय हितलाई केन्द्रमा राखेर काम गर्न सक्ने व्यक्तित्व हुनुपर्ने धेरैको धारणा छ।
सभामुख कुनै एक पार्टीप्रति मात्र वफादार नभई सम्पूर्ण संसदको अभिभावकका रूपमा काम गर्नुपर्ने पद हो। संसद सञ्चालन, बहसको व्यवस्थापन र लोकतान्त्रिक प्रक्रियाको संरक्षणमा सभामुखको भूमिका निर्णायक हुने भएकाले यो पदमा विश्वासिलो र निष्पक्ष व्यक्तित्व आवश्यक पर्ने देखिन्छ।
केही नागरिक र विश्लेषकहरूले यस सन्दर्भमा राष्ट्रिय आविष्कार केन्द्रका संस्थापक महावीर पुन जस्ता इमानदार, राष्ट्रप्रेमी र दूरदर्शी व्यक्तित्वलाई सभामुख बनाउने प्रस्ताव पनि सार्वजनिक बहसमा उठाइरहेका छन्। विज्ञान, प्रविधि र नवप्रवर्तनको क्षेत्रमा उनले गरेको योगदानका कारण उनलाई राजनीतिक स्वार्थभन्दा माथि उठेर सोच्न सक्ने व्यक्तिका रूपमा धेरैले सम्मान गर्ने गरेका छन्।
यद्यपि, सभामुखको चयन अन्ततः संसद र राजनीतिक दलहरूको सहमतिमा हुने प्रक्रिया हो। त्यसैले आगामी दिनमा दलहरूबीचको संवाद र सहकार्यले नै संसदको दिशा तय गर्नेछ।
अन्ततः नेपाली जनताको अपेक्षा स्पष्ट छ—सुशासन, पारदर्शिता, इमानदार नेतृत्व र देशको समग्र विकास। अहिले देखिएको राजनीतिक परिवर्तनलाई सही दिशा दिन सके नेपालले लोकतान्त्रिक अभ्यासलाई अझ सुदृढ बनाउन सक्छ। तर यदि पुरानै राजनीतिक शैली दोहोरियो भने जनताको विश्वास पुनः कमजोर हुनसक्ने विश्लेषकहरू बताउँछन्।
यसैले अहिलेको राजनीतिक संक्रमणकाललाई जिम्मेवारीपूर्वक व्यवस्थापन गर्दै नयाँ आशालाई व्यवहारमा परिणत गर्नु सबै राजनीतिक शक्तिको साझा जिम्मेवारी हो।
#RSP #RabiLamichhane #BalenShah #MahabirPun #NepalPolitics #NewNepal #DeshKoSwar #NepalParliament