काठमाण्डू | विशेष रिपोर्ट
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!साइबर अपराध, भ्रामक सूचना र डीपफेक सामग्री बढ्दै जाँदा नेपाल प्रहरी ले मुख्यालय (नक्साल) मा आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स एन्ड एड्भान्स्ड एनालिटिक्स सेल (AI-AAC) स्थापना गरेर सञ्चालनमा ल्याएको छ। यस वर्ष नेपालले एआई नीति ल्याएपछि प्रहरीतर्फबाट यो पहिलो संरचनागत कदम मानिएको छ।
एआई सेल किन बनाइयो?
प्रहरीका अनुसार मुख्य उद्देश्यहरू:
-
साइबर तथा डिजिटल अपराध निगरानी
-
गलत/मिथ्या सूचना र डीपफेक पहिचान
-
सक्रिय गुप्तचरी र पूर्वचेतावनी प्रणाली
-
एआईको दुरुपयोग नियन्त्रण
-
डिजिटल प्रमाण संकलन र विश्लेषण सुदृढीकरण
उद्घाटन गृहमन्त्री ओमप्रकाश अर्याल ले गरेका हुन्।
🛠️ कसरी काम गर्छ?
प्रहरी प्रवक्ता अबिनारायण काफ्ले का अनुसार:
-
२४ घण्टा मनिटरिङ प्रणाली
-
जेनरेटिभ एआई, मशीन लर्निङ, प्रेडिक्टिभ एनालिटिक्सको प्रयोग
-
उजुरी मात्र होइन, स्वस्फूर्त निगरानी
-
कानुन उल्लङ्घन देखिए सम्बन्धित युनिटलाई कारबाही सिफारिस
हाल ६ जना अधिकृतको टोली छ। भविष्यमा एसपीको कमान्डमा १६ जनासम्म विस्तार गर्ने योजना छ।
🗳️ चुनावमा भूमिका के?
निर्वाचन अवधिमा:
-
भ्रामक सूचना र घृणात्मक अभिव्यक्ति निगरानी
-
निर्वाचन आयोग सँग समन्वय
-
आवश्यक परे सामग्री हटाउने वा खातामाथि कारबाही सिफारिस
⚖️ अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता प्रभावित हुन्छ?
प्रहरीको दाबी:
-
केवल कानुन उल्लङ्घन भएका सामग्रीमा कारबाही
-
संविधानप्रदत्त अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतामा हस्तक्षेप नगर्ने
🔎 किन महत्त्वपूर्ण?
-
सामाजिक सञ्जालमार्फत दुष्प्रचार तीव्र
-
वित्तीय अपराध र सङ्गठित डिजिटल सञ्जाल सक्रिय
-
राष्ट्रिय सुरक्षामा नयाँ प्रकारको चुनौती
यस सन्दर्भमा एआई सेललाई डिजिटल युगको सुरक्षा औजार का रूपमा हेरिएको छ।